Þroskast - þorskast?

  Mér finnst ÓRG hafa þorskast fremur en þroskast.l

Gömul hugmynd

  Þetta er nú aldeilis ekki ný hhugmynd sem  Framsóknarformaðurinn er að flagga í Borgarnesi.

Fluttur

Hef flutt mig um set. Molana mína er nú að finna  á  heimasíðu minni www.eidur.is   og enn um sinn á eyjan.is

Molar um málfar og miðla 573

 

 Fljótt á  litið virðist  andlitslyfting sjónvarpsfrétta Ríkisútvarpsins hafa tekist  bærilega, - nema iðandi  og órólegur  veggur bak við  fréttaþul   truflar og er pirrandi. Dregur athyglina  frá því sem verið er að segja.  Því ætti að breyta sem fyrst. Veðurfregnir hafa líka fengið nýjan svip. Gaman hefði verið að sjá  til veðurs í vesturheimi, en  þaðan fáum við veðrið flesta daga. Allt þarf þetta þó að skoðast betur og venjast.

 

 Í  sexfréttum Ríkisútvarpsins (30.03.2011) var talað um   flugfélagið Iceland Express. Fréttastofa  Ríkisútvarpsins á að fara rétt með staðreyndir. Það var ekki gert í þessu tilviki. Iceland Express er ekki flugfélag. Fyrirtækið hefur ekki flugrekstrarleyfi. Iceland Express er heldur ekki ferðaskrifstofa  því fyrirtækið hefur ekki ferðaskrifstofuleyfi. Iceland Express er   samkvæmt upplýsingum Ferðamálastofu  svokallaður ferðamiðlari. Ekki flugfélag. ekki  ferðaskrifstofa. Það er frumskylda  fréttastofu Ríkisútvarpsins að  segja okkur satt og  rétt frá því sem um er fjallað. Það er rangt að koma því inn hjá almenningi, að Iceland Express sé flugfélag.  Morgunblaðið er  með þetta á hreinu (31.03.2011): Flugfélagið Astraeus, sem meðal annars flýgur með farþega Iceland Express, hefur neitað formlegri beiðni Félags íslenskra atvinnuflugmanna .....

 

  Undarlegt að heyra  gamla  dönskuslettu úr munni ungs fréttamanns á Stöð   tvö sem  sagði, að  dans  spilaði stóra  rullu á  Listahátíð. Ótrúlega lífseig  sletta.

 

Í fyrirsögn á grein fyrrum ráðherra   í Fréttablaðinu (31.03.2011) segir: Staðan á Helguvík. Fjallað er um  stöðu væntanlegs álvers í Helguvík. Fyrirsögnin  hefði því átt að vera: Staðan í Helguvík.

 

Fíflagangur eins og  viðhafður  var í  fréttum Ríkissjónvarpsins (31.03.2011) á að vera  fyrir neðan virðingu   fréttastofunnar.

 

Molaskrifara varð á í messunni í  Molum gærdagsins, er  hann eignaði  Morgunblaðinu  setningu, sem  tekin var út úr bréfi Þorkels Sigurlaugssonar  í blaðinu og birt með stærra letri inni í texta bréfsins. Um þetta lét  skrifari þung orð falla. Hafa skal það sem  sannara reynist og þessi  feitletraða setning  var   úr penna  höfundar bréfsins, svo ótrúlegt sem það er. Hún var ekki frá Morgunblaðinu komin.  Setningin var  ekki tilvitnun í bréfið  og á  skjön við það sem þar var sagt. Öðruvísi gat  Molaskrifari ekki skilið  hana.  Morgunblaðið er beðið velvirðingar á þessu.

 

Því er oft  gaukað að Molaskrifara,  að skötuhjúin, sem  láta móðan mása í Útvarpi  Sögu tali illa um hann,- stundum dag eftir dag.  Molaskrifari er mjög ánægður með það.  Verra  væri, ef þessu liði lægi gott orð til hans. Það væri skelfilegt.

 

 

 

 

Molar um málfar og miðla 572

 

      

 Nokkrum sinnum hefur það verið  nefnt í þessum  Molum að  Ríkissjónvarpið sýnir   viðaskiptavinum sínum dónaskap, þegar   kynntur  er   þátturinn Í  návígi og þess látið rækilega ógetið  við hvern á  að  ræða hvað. Hvaða  tilgangi þjónar það að segja okkur ekki við hvern á að  ræða?   Í besta falli er þetta  bjánalegt. Þetta er  örugglega einsdæmi  í dagskrárkynningu hjá   sjónvarpsstöð. En einsdæmin hjá  Ríkissjónvarpinu okkar eru býsna mörg. Stundum er sagt að einsdæmin séu verst.

  

Á Hrafnaþingi í ÍNN (29.03.2011) var áhugavert viðtal við Jafet Ólafsson  viðskiptafræðing, sem  benti á ýmsar jákvæðar hliðar í efnahagsmálum. Skemmtileg  tilbreyting  frá öfgunum,sem oftast ríða húsum í þessum þætti. Jafet skaut  fram  þeirri  hugmynd að sameina  Orkuveituna og Landsvirkjun, setja fyrirtækið á markað  og gefa   innlendum og erlendum fjárfestum kost á að eignast hlut  í  glæsilegu orkufyrirtæki. Fín hugmynd og umræðuverð. Sjónvarpsstjórinn  eyðilagði reyndar  viðtalið í lokin með  því að segja ,,að Landsvirkjun  væri með rassgatið fullt af peningum”. Ingvi Hrafn  gerir lítið úr sér og áhorfendum með svona orðbragði.

   Í fréttum Stöðvar  tvö var talað um gesti brúðkaupsins, þegar greinilega var  átt við þá sem  boðnir  væru til brúðkaupsins, gesti í brúðkaupinu. Í fréttum sama miðils var (29.03.2011) talað um að forða gjaldþroti. Molaskrifari  sættir sig  seint við  þessa  notkun  sagnarinnar að  forða,  sem þýðir að koma undan  eða bjarga. Hér  hefði  betur verið talað um að  forða frá  gjaldþroti, ekki  forða  gjaldþroti.     

Molar um málfar og miðla 571

Skrifað er á mbl.is (29.03.2011): Danski varnarmaðurinn Mikkel Christoffersen, sem var til reynslu hjá karlaliði KR í knattspyrnu, verður ekki boðinn samningur við félagið.  Danski varnarmaðurinn verður ekki boðinn samningur! Hér átti  auðvitað  að standa: Danska varnarmanninum... verður ekki boðinn samningur. Það er  eins og sumir haldi að allar setningar þurfi að hefjast í nefnifalli. 

 Í morgunfréttum Ríkisútvarpsins (29.03.2011) var talað um að tilkynna frá einhverju. Eitthvað er  tilkynnt eða sagt er frá einhverju. 

 Undarlega er tekið til orða í frétt  í Morgunblaðinu (29.03.2011) þar sem  segir frá því að Flugfélag Íslands sé að  svipast um  eftir  vél til kaups eða  leigu í stað vélar  sem laskaðist í  lendingu í  Grænlandi. Í frétt  Morgunblaðsins segir:  Saknar félagið vélar eftir að Dash-8 flugvél þess  skemmdist, þegar .... Rangt er að nota  sögnina að sakna í þessu samhengi. Hér er flugvélar ekki saknað, - sem betur fer. Í upphafi fréttarinnar segir:  Flugfélag Íslands  skoðar nú  að leigja eða festa kaup á....  Allt  skoða menn. Eðlilegra  væri að nota hér sögnina að kanna eða  að athuga.   Oft finnur  Molaskrifari til vanmáttar gagnvart  tungunni og oft rekst  hann á  eða heyrir  orð sem hann ekki skilur. Þannig er um  orðið kyngervi. Orðabókin segir, að það sé  kynferði í félagslegum skilningi. Molaskrifari  játar að hann er litlu nær.  Annað orð  sem  Molaskrifari ekki skildi  var notað nokkrum sinnum  óútskýrt í morgunþætti  Rásar tvö. Greinilega var gengið út frá því sem sjálfsögðum hlut að allir skildu orðið. Þetta var orðið úlfatími. Orðið var ekki að finna í íslensku orðabókinni. Leitarvélin Google  skilaði  435 svörum þegar spurt var. Þetta  reyndust vera   stundirnar frá því að   börn koma úr skóla  eða  leikskóla þar  til þau fara að sofa.   Foreldrum eru gefin góð ráð til að skipuleggja þennan tíma , sem mörgum virðist sérstakt  vandamál.   Úlfatíminn  (Vargtimmen ) er   heiti magnaðrar kvikmyndar og leikrits Ingmars Bergmans með  Max von Sydow, Liv Ullman og  Erland Josephsson og   fleiri frábærum leikurum. Um Vargtimmen  segir  svo á  heimasíðu Dramataen: ”Vargtimmen är timmen mellan natt och gryning, det är timmen då de flesta människor dör, då sömnen är djupast, då mardrömmarna är verkligast. Den är timmen då den sömnlöse jagas av sin svåraste ångest, då spöken och demoner är mäktigast. Vargtimmen är också den timme då de flesta barn föds.”Fróðlegt væri að vita  hvernig  nafnið úlfatími hefur komist inn í íslensku og fengið þá  merkingu ,sem  að ofan greinir.

Svo játar Molaskrifari líka, að þegar íþróttakona  sem  rætt var við í  sjónvarpi sagði:Fólk verður að vera  tilbúið á tánum , annars getur allt gerst, - þá  klóraði  hann  sér í höfðinu og  skildi ekki hvað verið var að segja.    

Molar um málfar og miðla 570

 

Úr mbl.is  fyrir fáeinum dögum: Flugumferðarstjórinn, sem hefur 20 ára starfsreynslu, hefur verið leystur undan störfum á meðan rannsókn fer fram.  Það er hægt að leysa menn frá  störfum, en  það samræmist ekki góðri málvenju að tala um að leysa menn undan störfum.  Í sömu frétt segir  að flugumferðarstjórinn hafi verið einn í flugturninum á einum fjölfarnasta flugvelli landsins (Bandaríkjanna). Eitthvað er það nú sennilega málum blandið.

 

Af svínunum er  hin mesta plága,   var sagt í  sexfréttum Ríkisútvarpsins (28.03.2011) er  fjallað  var um villisvín,sem gera sig heimakomin í Berlín við litlar vinsældir borgarbúa.  Hér hefði   verið einfaldara að segja: Svínin  eru  mesta plága.

 

Úr mbl.is (28.03.2011): Norðmenn segja olíumengun úr Goðafossi vera að skaða fuglaríkið á friðarsvæðinu Grønningen hjá Lillesand.   Við þessa stuttu setningu leyfir Molaskrifari sér að gera þrjár athugasemdir: 1. Norðmenn segja  mengunina vera að skaða... Betra  væri: Norðmenn segja mengunina skaða... 2. Betra  væri að tala um fuglalíf en  fuglaríki. 3.  Friðað svæði  væri betra en friðarsvæði.

 

Í sömu frétt í mbl.is  segir: „Ástandið er nokkurn veginn undir stjórn en við óttumst aðstæðurnar fyrir sjófuglana". Ekki getur þetta talist lipurlega orðað. Betra væri: Ástandið er viðráðanlegt,en  við óttumst að sjófuglar geti lent í olíu.

 

 

Meira úr  mbl.is: Þá mátti einnig sjá mikla sorg á svæðinu. Undarlega að orði komist svo ekki sé  meira sagt. Mogga fer lítið fram.

 

Velunnari Molanna sendi eftirfarandi: ,, Í kvöld (28.03.2011) er Sjónvarpið að ryðja út dagskrárliðum vegna knattspyrnuleiks. Það fer í taugarnar á mér. Ekki síst vegna þess að nú stendur yfir hér á landi  alþjóðlegt mót kvenna í íshokkí. Keppendur eru víðsvegar að úr  heiminum m.a. frá Suður-Afríku, Nýja Sjálandi osfrv. Aldrei fyrr hefur mót, svo sterkt,  svo víðfeðmt verið haldið hér á landi. Ekki hefur verið minnst á þessa keppni einu einasta orði. Ekkert sagt frá henni. Hverskonar fjölmiðlun er þetta ?"

Molaskrifari veit ekki hverskonar fjölmiðlun þetta er, nema þessi venjulega fótboltafjölmiðlun,sem ræður ríkjum  í Ríkisútvarpinu.

 

 

 

 

 

Molar um málfar og miðla 569

Lést eftir að hann varð úti  í Reykjavík, var skrifað á  visir.is (26.03.2011) Þetta var reyndar leiðrétt og þá  stóð:  Varð úti í Reykjavík, sem er  rétt orðalag.   

 Í seinni fréttum Ríkissjónvarps (23.03.2011) sagði fréttamaður:  Nýjar tölur  sýna að daglegar reykingar fullorðinna heldur áfram að lækka.  Þetta er  bjöguð setning. Betur hefði farið á að segja:  Nýjar tölur sýna að daglegar reykingar fullorðinna halda áfram að minnka. Eða: Nýjar tölur sýna að  enn dregur úr reykingum  fullorðinna.

 

Visir.is skrifar (24.03.2011): Þjónustan var ekki ábótavant. Þjónustunni var ekki ábótavant.

 

Og voru heimamenn meira og minna með  boltann, sagði íþróttafréttamaður  Ríkisútvarpsins (27.03.2011). Molaskrifari velkist svolítið i vafa um það hvað þetta merkir.  Í sama fréttatíma var fjallað um útflutning á æðardúni og  tekið svo til orða  að æðardúnninn hefði verið fluttur af landi brott. Ekki er þetta  nú beinlínis  rangt, en ekki  er oft  tekið svona til orða  um afurðir  eða  varning  sem  selt er til útlanda.

  

Enn skal  vitnað í nýlegt  bréf frá Molavini og velunnara  móðurmálsins. Hann segir:

,, Samkvæmt lögum skal Ríkisútvarpið ohf. „leggja rækt við íslenska tungu, sögu þjóðarinnar og menningararfleifð“.

Væri ekki rétt að hafa þetta í huga þegar fréttamenn eru ráðnir til starfa? Öllu meiri kröfur mætti og skyldi gera til einnar helstu menningarstofnunar íslensku þjóðarinnar en einkamiðla.

Að mínu viti er sérstakur málfarsráðunautur næsta óþarfur ef fréttamenn hafa gott vald á íslensku máli. Hins vegar má starf hans sín lítils þegar fréttamenn eru bögubósar. Of seint er að fara að kenna fólki íslensku þegar það er komið í eina af helstu ábyrgðarstöðum íslenskrar tungu. Annað hvort öðlast fólk þegar frá öndverðu og smám saman gott vald á málinu, hvað sem skólagöngu líður - eða þá hreint ekki. Gott vald á tungunni er einfaldlega sumum gefið, öðrum ekki. Því miður.”   Molaskrifari bætir því einu við, að þetta er hverju orði sannara.

Molar um málfar og miðla 568

 

Molaskrifari stóðst ekki mátið og sendi stutt tölvubréf í  sunnudagsþátt Sirrýjar á  Rás  tvö (27.03.2011)  þar sem útvarpsstjóri  og dagskrárstjóri sátu fyrir svörum. Vel var tekið í ábendingu  um að orðin tax free í fjölmörgum auglýsingumværu ekki lýtalaus íslenska. Hinsvegar voru  bæði útvarpsstjóri  og dagskrárstjóri mjög ánægð  með  enskuskotið leikaraslúður um misfræga leikara  sem óðamála kona hellir yfir hlustendur  á föstudagsmorgnum á  Rás tvö. Ef  auglýsingar eiga  að vera á lýtalausu íslensku máli,  á þá ekki það sama  gilda  um annað efni  í  Ríkisútvarpinu?  Þessir þættir eru býsna  langt frá því vera á   vönduðu mál. En útvarpsstjóra og dagskrárstjóra  fannst  báðum þetta vera  gott útvarpsefni. Það fannst Molaskrifar ótrúlegt heyra

Annars var gaman að heyra  hve margir lýstu  svipuðum  skoðunum  og  Molaskrifari hefur  viðrað hér um kvikmyndaval Ríkissjónvarpsins um helgar.

 

Í fréttum Stöðvar tvö (26.03.2011) var  sagt frá  eiturlyfjasmyglinu, sem Morgunblaðið hafði greint frá þá um  morguninn. Í fréttinni tók fréttamaður svo til orða: ... en konan hefur  ekki komið  við sögu lögreglu af neinu  viti áður...  Ekki komið við sögu  lögreglunnar af neinu viti!  Það er þá líklega bara stórglæpamenn, sem koma við sögu lögreglunnar af einhverju viti,-  eða  hvað?

 

Lést eftir að hann varð úti  í Reykjavík, var skrifað á  visir.is (26.03.2011) Þetta var reyndar leiðrétt og þá  stóð:  Varð úti í Reykjavík, sem er  rétt orðalag.

 

Merkilegt að fréttastofu  Ríkisútvarpsins  skuli hafa þótt það stórfrétt, að Þorvaldur Gylfason, - með fullri virðingu fyrir honum, -  skuli ætla að taka sæti í  svokölluðu stjórnlagaráði. Þetta var fyrsta frétt í  aðalkvöldfréttatíma  Ríkisútvarpsins  á laugardagskvöld (26.03.2011).

 

 

Molar um málfar og miðla 567

 

Morgunblaðið  birti fyrst fjölmiðla (26.03.2011) frétt  um  tilraun til að smygla til landsins  miklu magni  eiturlyfja. Í hádegisfréttum Ríkisútvarpsins sama dag var sagt frá þessu  og þess getið í framhjáhlaupi, að komið hefði fram í Morgunblaðinu, að fólkið sem að  smyglinu stóð væri íslenskt. Þetta var ómerkilegt hjá  fréttastofu Ríkisútvarpsins. Ríkisútvarpið hefði átt  unna Morgunblaðinu þess að láta þess getið að Morgunblaðið hefði verið fyrst til að segja frá þessu.

Í fréttinni um smygltilraunina las fréttamaður Ríkisútvarpsins hikstalaust: Yfirtollvörðurinn á Keflavíkurflugvelli segir  fundinn einn sá stærsta..... Glöggir  fréttamenn sem  hlusta á eigin lestur eiga að heyra  þegar þeir láta sv ona ambögur sér um munn fara. Yfirtollvörðurinn sagði fundinn einn  þann stærsta..., eða: Yfirtollvörðurinn sagði að fundurinn væri einn sá stærsti...

 

 

 

Molaskrifari veltir því fyrir sér hvort hægt sé að tala um lýðheilsu fólks, eins og viðmælandi  fréttastofu Ríkisútvarpsins gerði (25.03.2011)

 

Það er alvarleg ásökun, þegar formaður  Bændasamtakanna heldur því fram í fréttum Ríkisútvarpsins (25.03.2011) að skýrsla  Ríkisendurskoðunar um  samskipti  ríkisvalds og hagsmunasamtaka  bænda, sé pólitískt  plagg. Einhver hlýtur  að bregðast við.

 

Molaskrifari er orðinn leiður á að hlusta á  eilífar fréttir af heilsufari íþróttamanna í ýmsum greinum  og endalausar  romsur um ráðningar  þjálfara innanlands og utan.  Varla getur verið  að meirihluti þjóðarinnar lifi og hrærist  með þessum málum. Getur ekki  hin fjölmenna íþróttadeild  Ríkisútvarpsins bara haldið þessu fyrir sig?

 

 

Framkvæmd losun annarra hafta verður svo ákveðin  ....  sagði fréttamaður Stöðvar tvö (25.03.2011) Hér hefði   átt að segja:  Afnám annarra hafta verður  svo ákveðið.... Í  sama fréttatíma var rætt við  Norðmann, sem var vel mæltur á íslensku, - talaði  mjög  góða  íslensku. Þú talar  alveg svakalega fína íslensku, sagði fréttamaður. Molaskrifara fannst ekkert svakalegt við  góða íslenskukunnáttu Norðmannsins. En þetta þykir nú líklega  vera nöldur !